Zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy

Z dniem 8 lipca 2026 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 11 marca 2026 r. z zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 473), na mocy której:

– Państwowa Inspekcja Pracy (dalej: PIP) zyska dodatkowe uprawnienie w postaci prawa do stwierdzenia stosunku pracy, w drodze decyzji, w sytuacji kiedy zwarto umowę cywilnoprawną (przykładowo umowę zlecenie) lub kiedy osoba faktycznie świadczy pracę za wynagrodzeniem w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 K.p. powinna być zawarta umowa o pracę. Warunkiem wydania decyzji będzie niewykonanie polecenia usunięcia naruszeń dotyczących niezawarcia umowy o pracę – w sytuacji, gdy w stosunku prawnym łączącym strony dominują cechy stosunku pracy;

– Główny Inspektor Pracy będzie wydawał interpretacje indywidualne na wniosek w zakresie stosowania przepisów prawa pracy dotyczących ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 K.p.. Interpretacje będą publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej;

– kontrola lub poszczególne czynności kontrolne PIP będzie mógł przeprowadzić w sposób zdalny, za pośrednictwem operatora pocztowego lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej;

– rozszerzono współpracę pomiędzy PIP a ZUS w szczególności PIP będzie korzystał z danych zgromadzonych w ZUS w zakresie niezbędnym do realizacji zadań, jak również będzie przekazywał do ZUS dane ustalone podczas kontroli w szczególności dane osób wykonujących pracę;

– PIP będzie mógł sporządzić protokół kontroli i notatkę urzędową w postaci elektronicznej;

– podwyższono wysokość grzywny w postępowaniu mandatowym do 5000 złotych (obecnie 2000 złotych);

– rozszerzony został katalog wykroczeń przeciwko prawom pracownika o naruszenie zakazu jakiegokolwiek niekorzystnego traktowania pracownia, wobec którego wydano decyzję o stwierdzeniu umowy o pracę w miejsce stosunku cywilnoprawnego, w takim przypadku kara grzywny wynosi: od 2 000 zł do 60 000 zł;

– dokonano zmian w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych ZUS będzie prowadził system teleinformatyczny służący do wymiany między ZUS, PIP oraz Szefem KAS danych i informacji niezbędnych do dokonywania analizy ryzyka naruszenia prawa i nie wykonywania obowiązków z zakresu prawa pracy i legalności zatrudnienia, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.